જયદીપનું જગત

તું મારું સપનું છે બેટા, તું મારી સચ્ચાઈ
તું આવ્યો ને દુનિયામાં, મારી ઓળખ બદલાઈ

રખે તું ઊઠી જાય, એ બીકે બદલું નહીં હથેલી
ચડે હાથમાં ખાલી, તો યે લાગે હેત ભરેલી

શાળાનાં દરવાજે જ્યારે પાછું વળી તેં જોયું
કોરી આંખે, આખો દિવસ, હૈયું મારું રોયું

તારી કુમળી હથેળીમાંથી આંગળી મેં છોડાવી
એ ક્ષણની ભીનાશ આ મારી આંખોમાં સચવાઈ—

મને યાદ છે, પહેલીવાર હું તને લડ્યો’તો
જ્યારે તારી આંખનું આંસુ મારી આંખમાં છે અત્યારે

એક જ સરખો ચહેરો આપણો, ઓફિસમાં ને શાળામાં
એકબીજાને શોધતી આંખો સમયનાં વચગાળામાં

ઘરને ઝાંપે જઈ ઊભેલી આંખને મેં સમજાવી
ફરી કદી તારી આંખોમાં નહીં આંસુ રહે છલકાઈ—

કોઈને લાગતો મમ્મી જેવો, કોઈને પપ્પા જેવો
અમે ઈચ્છીએ, બનજે બેટા, તું બસ તારા જેવો

તને ગમે જે સપનું એને કરજે તું સાકાર
અમારી ઈચ્છાઓનો તારા પર ના કોઈ ભાર

તારા પિતા તરીકે જ્યારે કોઈ રહે ઓળખાવી
હરખથી મારું હૈયું છલકે, હોઠ રહે મલકાઈ…

–તુષાર શુક્લ

સ્મરણોનો લેપ છતાં દુ:ખે છે હાડ
ક્યાંક લાગે છે અંદરથી તિરાડ
તો પાડ… મારી ગમગીની નો એકસ-રે તું પાડ

સોળે શણગારે સજાવીને મોકલી
શુકનમાં આપ્યું દહીં
પાછી ફરી તો સાંજ સાવ રે ઉદાસ
એના અંગ ઉપર આભૂષણ નહીં
આંખમાંથી પંખીઓ ઊડ્યાં
જ્યાં અથડાયાં ધ્રાસ્કાનાં બબ્બે કમાડ
તો પાડ… મારી ગમગીની નો એકસ-રે તું પાડ

ફૂલોની ટોપલીમાં સપનાંઓ લાવનાર
રાતનીયે આંખો ઉદાસ
મારે માટે જ સ્મિત લાવનાર દિવસોને
પોતાને ચાલે અમાસ
ખડખડાટ નામનું ગામ મેં વસાવ્યું ને
આંસુએ પાડી જ્યાં ધાડ
તો પાડ… મારી ગમગીની નો એકસ-રે તું પાડ.

–મુકેશ જોષી

તમે કે’તા હો તો
એક રાતમાં
કછોટો વાળી નખથી
ખોદી કાઢું કુવો.

તમે કે’તા હો તો પરોઢનું પહેલું
તારોડીયું ઊગે
તે પહેલાં લૈણમાં સૌ પહેલું
મૂકી આવું મારું માટલું.

તમે કે’તા હો તો
એકલી પંડે કોશ હાંકીને
આખા ગામને પાઉં પાણી.

પણ–
આ લેણથી છેટા બેસી
સૌથી છેલ્લા
કોક ઉંચે થી ચાંગળુ પાણી રેડે
માટલામાં
એ સહાતું નથી.

કો’તો
આખો ઉનાળો તરસે મરૂ
પણ
તરસની આ ભીખ માંગતા
એમ થાય છે કે
ધરતી ચ્યમ માર્ગ આપતી નથી
સીતાજીની જેમ?

–પ્રવીણ ગઢવી

પૂરો થયો પ્રવાસ હવે ઘર તરફ વળો
કાયમ નથી નિવાસ હવે ઘર તરફ વળો

નીકળ્યા અને પાછા ફર્યા ખોટા સ્થળે સતત
ભૂલા પડેલ શ્વાસ! હવે ઘર તરફ વળો

પાદર, તળાવ, પીપળો ને સાંજનો પ્રહર
વર્ષોથી છે ઉદાસ હવે ઘર તરફ વળો

સંવેદના ઉત્તેજના અચરજ કાં ગુમ થયાં?
પડતી મૂકો તપાસ હવે ઘર તરફ વળો

આ તો નગરનો સૂર્ય છે એ આગ ઓકશે
એમાં નથી પ્રકાશ હવે ઘર તરફ વળો…

– રિષભ મહેતા

કોઈ પણ પ્રશ્નો ઉપસ્થિત થઈ શકે છે
જો હવામાં તીર પાછું જઈ શકે છે

તું શું જાણે રેતના ઘરનો મહિમા!
એક મોજું એક ક્ષણ તો રહી શકે છે!

હું કિનારે સ્થિર ઊભો રહી વિચારું
આ નદીનો અર્થ કેવો વહી શકે છે!

કાળજું કંપે નહિ જો વૃક્ષનું તો
તું ખરેલું એક પીંછું લઈ શકે છે

જ્યાં લગી આ મીણબત્તી હો સળગતી
તું ય તારી આપવીતી કહી શકે છે

— સુરેન્દ્ર કડિયા

ઝાંખો પાંખો સાંજ તણો અજવાસ, ને આઘે કોઈ બોલાવે.
આંખો ખોડી ઊભું સૂકું ઘાસ, કે આઘે કોઈ બોલાવે.

પથ્થર પરથી ઝરણું લપસી જાય, ને આઘે કોઈ બોલાવે.
ફીણફીણમાં સૂરજ જો વીખરાય, કે આઘે કોઈ બોલાવે.

થરથર કંપે આતુર નમતી ડાળ, ને આઘે કોઈ બોલાવે.
હૈયે લાગે મલયપવનની ઝાળ, કે આઘે કોઈ બોલાવે.

ફાળ ભરંતી ટેકરીઓની હાર, ને આઘે કોઈ બોલાવે.
ટોચટોચની વચ્ચે ખુલ્લાં દ્વાર, કે આઘે કોઈ બોલાવે.

અધીર મારાં પહેલાં દોડ્યો જાય, ને આઘે કોઈ બોલાવે.
લંબાતો પડછાયો પહોંચે ક્યાંય, કે આઘે કોઈ બોલાવે.

નભ સાથે જીવ થાતો લાલમલાલ, ને આઘે કોઈ બોલાવે.
દરવાજાને હડસેલીને ચાલ, કે આઘે કોઈ બોલાવે.

–હર્ષદ ચંદારાણા

આટલોક દેહ, એમાં આટલુંક હૈયું ને હૈયામાં સમંદર શી માયા,
બ્હારથી જુઓ છો એવી અંદરથી હોય નહીં, શ્રીફળની કાચલીની કાયા.

                          આખાય જીવતરનો માંડો હિસાબ,
                           એમાં કેટલી ક્ષણોની થઈ ચોરી.
                      આપણે તો પળ-બે પળ જીવ્યા તે યાદ,
                              પછી આખી કિતાબ ભલે કોરી.

સુક્કા રણોને હજી ઢાંકી શકે છે, એક લીલેરા પાંદડાની છાયા,
બ્હારથી જુઓ છો એવી અંદરથી હોય નહીં, શ્રીફળની કાચલીની કાયા.

                            છોડી જવું તો એક ઘટનાનું નામ,
                             નથી અંદરથી કાંઈ કદી છૂટતું.
                              પાણીમાં એકાદો પથ્થર ફેંકાય,
                             એથી કોઈ પ્રતિબિંબ નથી તૂટતું.

આટલીક વારતામાં આટલો બનાવ, એ જ વારતા બનાવવાની માયા,
બ્હારથી જુઓ છો એવી અંદરથી હોય નહીં, શ્રીફળની કાચલીની કાયા.

                                                                                                                –ધ્રુવ ભટ્ટ

ગુલમહોર સાંઢ જેવાં…!!!

ઢીંક મારે પવિત્રતાને કેવાં
ગુલમહોર સાંઢ જેવાં…!!!

ઢીંક માળા ફેરવતાં એ ટેરવાંને વાગી
-ને મુઠ્ઠી વાળીને પછી ભગવી એ ભદ્રતાઓ ભાગી…

કેમ કરવી ઠાકોરજીની સેવા?
ગુલમહોર સાંઢ જેવા…!!!

                                            –રમેશ પારેખ

અધ:માં છું ને ઊર્ધ્વે પહોંચવું છે;
તળેટીથી યે શિખરે પહોંચવું છે.

કોઈ રીતે સમીપે પહોંચવું છે;
‘હું’ -’તું’ – ‘તે’ ના અભેદે પહોંચવું છે.

હતો, છું, ને હઈશ કેવળ નદીમાં;
કહ્યું કોણે કે કાંઠે પહોંચવું છે?

બધે રસ્તેથી હું પાછો વળ્યો છું;
ફક્ત એનાં જ દ્વારે પહોંચવું છે.

છે રણમાં સૂર્યની શિરમોર સત્તા;
આ નદી મૃગજળની, તીરે પહોંચવું છે.

કોઈ તારાને ખરતો રોકવાને;
મળે જો પાંખ; આભે પહોંચવું છે.

ઢળી છે સાંજ, ઈંધણ ભીનાં ભીનાં;
ઉતાવળ છે; ચિતાએ પહોંચવું છે.

                                    -ભગવતીકુમાર શર્મા