jump to navigation

Sonnet of Mrs. Browning and કવિ કાન્ત August 31, 2006

Posted by Jaydeep in મારી પ્રિય કવિતાઓ.
add a comment

Say over again and yet once over again,

That thou dost love me. Though the word repeated

Should seem a ‘cuckoo-song’, as thou dost treat it,

Remember never to the hill or plain,

Valley and wood, without her cuckoo-strain,

Come the fresh Spring in all her green completed!

Beloved, I, amid the darkness greeted

By a doubtful spirit-voice, in the doubt’s pain

Cry… Speak once more… thou lovest! Who can fear

Too many stars, though each in heaven shall roll-

Too many flowers, though each shall crown the year?

Say thou dost love me, love me, love me-toll

The silver iterance!-only minding, Dear,

To love me also in silence, with thy soul.

હવે જુઓ, કવિ કાન્ત દ્વારા અનુવાદીત આ કાવ્ય:  

કહે, કે ચાહે છે : ફરી ફરી કહે, કે જિગરથી

મને ચાહે છે તું : કવિવર! સુખેથી વચન એ

લખ્યું કાવ્યે તેવું પરભૃત તણું કૂજન બને !

વિચારી લે, વ્હાલા ! રસમય ટહૂકા વગર એ

નદીતીરે, ખીણે, અગર ગિરિપૃષ્ઠસ્થિત વને,

બધી લીલા સાથે નહિ કદી વસંત પ્રગટતી!

પડ્યાં દૈવી જેવાં મધુર વચનો કૈં શ્રુતિ પરે,

હતી અંધારે ત્યાં; પ્રિયતમ ! પ્રતીતિ નહિ થતાં

તને ચાહું છું, એ ફરી પણ કહે, એમ વિનવું.

કહે માટે, ચાહું, જિગર થકી ચાહું, પ્રસરતી

ભલે વાણી એ તો રજત જ ઝણકાર સરખી,

અને એકાંતોમાં પણ નહિ જતો માત્ર વિસરી!

             **********

Advertisements

ઋષિકેશ મુખરજીની વિદાય… August 30, 2006

Posted by Jaydeep in પ્રકીર્ણ.
2 comments

૩૦ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૨૨ના રોજ કલકત્તામાં જન્મેલા ઋષિકેશ મુખરજીએ ફિલ્મ કારકીર્દિની શરૂઆતમાં ફિલ્મ લેબોરેટરીમાં કામ કર્યું હતું. પછીથી તેઓ ન્યુ થિએટર્સ પ્રાઈવેટ લિમીટેડ, કલકત્તાનાં ઍડિટીંગ રૂમમાં જોડાયા હતાં. ૧૯૫૧માં બિમલ રોયની ટીમનાં ભાગરૂપે (સહાયક નિર્દેશક તરીકે) તેઓ મુંબઈ આવ્યાં હતાં અને સ્વતંત્ર નિર્દેશક બન્યાં ત્યાં સુધી તેમણે બિમલ રોય સાથે કામ કર્યું હતું. ઋષિકેશ મુખરજીના ઘડતર પર બિમલ રોયની નોંધપાત્ર છાપ હતી.

નિર્દેશક તરીકે તેમની પ્રથમ ફિલ્મ ૧૯૫૭ની મુસાફિર હતી. ત્રણ જુદી જુદી વાર્તાને જોડતી કડીરૂપે લગ્ન, જન્મ અને મરણનાં પ્રતીકો હતા.જ્યારે જ્યારે ઘરમાં કોઈ નવો ભાડૂઆત આવતો હતો, ઘટનાઓ આકાર લેતી હતી. જોકે, ઋષિકેશ મુખરજીને વ્યવસાયિક સફળતા ૧૯૫૯માં રાજ કપૂર અને નૂતનને ચમકાવતી ફિલ્મ અનાડી થી મળી. ૧૯૬૦ની અનુરાધા એ તેમને રાષ્ટ્રપતિનો મૅડલ અપાવ્યો હતો. અનુરાધા એક એવી આનંદી અને જીવનરસથી ભરપૂર સ્ત્રીની કહાણી હતી કે, જે એક આદર્શવાદી અને કામમાં રચ્યા-પચ્યાં રહેતા પતિની ઉપેક્ષાથી નિરાશ હતી. અનુરાધાથી સત્યકામ (૧૯૬૯) સુધીના સમય દરમિયાન તેઓ નિયમીત રીતે ફિલ્મો બનાવતા રહ્યા હોવા છતાં, અસલી નકલી (૧૯૬૨), અનુપમા (૧૯૬૬), આશીર્વાદ (૧૯૬૮) અને સત્યકામ (૧૯૬૯)ને બાદ કરતાં ખાસ કશું નોંધપાત્ર નથી. આ પછી આવેલી આનંદ (૧૯૭૦)ને એક ઉત્કૃષ્ટ કલાકૃતિ કહી શકાય.  કરૂણા તથા આશા-ભય, જીવન-મૃત્યુ વચ્ચે એક સૂક્ષ્મ સંતુલન ઋષિકેશ મુખરજીએ આનંદમાં સાધ્યું હતું. કદાચ, રાજેશ ખન્નાનો આનંદનો અભિનય સર્વોત્કૃષ્ટ કહી શકાય. ૭૦થી ૮૦નાં દાયકામાં ઋષિકેશ મુખરજીએ તેમની શ્રેષ્ઠ ફિલ્મો આપી. જેમાં ગુડ્ડી (૧૯૭૧), બાવરચી (૧૯૭૨), અભિમાન (૧૯૭૩), નમક હરામ (૧૯૭૩), ચૂપકે ચૂપકે(૧૯૭૫), મિલી(૧૯૭૫), ગોલમાલ(૧૯૭૯) અને ખૂબસૂરત(૧૯૮૦)નો સમાવેશ થાય છે.

ઋષિકેશ મુખરજીની ઘણી ખરી ફિલ્મો બંગાળી ટૂંકી વાર્તા પર આધારિત હતી. આ ફિલ્મોએ દર્શાવ્યું કે, તેઓ એક એવા નિર્દેશક છે જે, મધ્યમવર્ગની માનસિકતા સમજી શક્યાં છે. મધ્યમવર્ગની માન્યતાઓ, જરીપૂરાણી રસમો ઉપર નિર્દોષ હાસ્ય નિષ્પન્ન કરીને પ્રેક્ષકવર્ગને તેમણે વિચારતો કરી મૂક્યો.  ફિલ્મી ચકાચૌંધથી દૂર તેમની ફિલ્મો સપરિવાર માણી શકાયા તેવી હતી.

ઋષિકેશ મુખરજી થકી સુચિત્રા સેન, ઉત્પલ દત્ત, કાલિ બેનરજી, અપર્ણા સેન, રબિ ઘોષ, સંધ્યા રોય, શમિત ભાંજા, સુમિત સન્યાલ, લિલિ ચક્રવર્તી જેવા કલાકારો કલકત્તાથી મુંબઈ આવ્યા હતા. અમિતાભ બચ્ચન અને ‘એંગ્રી યંગ મેન’ યુગના ઉદય સાથે ઋષિકેશ મુખરજીની અને તેવા પ્રકારની– મધ્યમવર્ગ કેન્દ્રીય– ફિલ્મોનો  યુગ આથમી ગયો એમ કહી શકાય. ૧૯૯૯માં ઋષિકેશ મુખરજીએ જૂઠ બોલે કૌવા કાટે દ્વારા પુનરાગમનનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો હતો.

સેન્ટ્રલ બૉર્ડ ઑફ ફિલ્મ સર્ટિફિકેશન તથા નેશનલ ફિલ્મ ડેવલપમેટ બૉર્ડનાં અધ્યક્ષ તરીકે તેમણે સેવાઓ આપી હતી. ૨૦૦૦માં દાદાસાહેબ ફાળકે ઍવોર્ડ તથા ૨૬ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૧નાં રોજ તેમને ભારતીય સિનેમા ક્ષેત્રે કરેલા પ્રદાન માટે પદ્મવિભૂષણથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતાં.

૨૭ ઑગસ્ટ, ૨૦૦૬નાં રોજ લાંબી બીમારી બાદ તેઓનું લીલાવતી હૉસ્પિટલ, મુંબઈ ખાતે નિધન થયું.   પ્રભુ તેમનાં આત્માને શાંતિ અર્પે એ અભ્યર્થના.

ઋષિકેશ મુખરજીની ફિલ્મોની યાદી નીચે આપી છે:

૧૯૫૭: મુસાફિર

૧૯૫૯: અનાડી

૧૯૬૦: અનુરાધા

૧૯૬૧: મૅમ દીદી, છાયા

૧૯૬૨: અસલી નકલી, આશિક

૧૯૬૪: સાંજ ઔર સવેરા

૧૯૬૫: દો દિલ

૧૯૬૬: બીવી ઔર મકાન, અનુપમા

૧૯૬૭: મંઝલી દીદી

૧૯૬૮: આશીર્વાદ

૧૯૬૯: સત્યકામ, પ્યાર કા સપના

૧૯૭૦: આનંદ

૧૯૭૧: બુઢ્ઢા મિલ ગયા, ગુડ્ડી

૧૯૭૨: બાવરચી, સબસે બડા સુખ

૧૯૭૩: અભિમાન, નમક હરામ

૧૯૭૪: ફિર કબ મિલોગી

૧૯૭૫: ચૈતાલી, મિલી, ચૂપકે ચૂપકે

૧૯૭૬: અર્જુન પંડિત

૧૯૭૭: કોટવાલ સાહબ, આલાપ

૧૯૭૯: જુર્માના, ગોલમાલ

૧૯૮૦: ખૂબસુરત

૧૯૮૧: નૌકરી, નરમ ગરમ

૧૯૮૨: બેમિસાલ

૧૯૮૩: કિસીસે ના કહેના, રંગ બિરંગી

૧૯૮૬: જૂઠી

૧૯૮૮: નામુમકિન

૧૯૯૮: જૂઠ બોલે કૌવા કાટે

   ********** 

હમેં કાશ તુમસે મુહોબ્બત ના હોતી… August 29, 2006

Posted by Jaydeep in મને પ્રિય ગીતો-ગઝલો.
add a comment

૨. હમેં કાશ તુમસે મુહોબ્બ્ત ના હોતી   ***  ફિલ્મ: મુગલ-એ-આઝમ (૧૯૬૦)

સ્વર: લતા મંગેશકર**ગીતકાર: શકીલ બદાયૂંની**સંગીતકાર: નૌશાદ અલી

હમેં કાશ તુમસે મુહોબ્બત ના હોતી

કહાની હમારી હકીકત ના હોતી…

ના દિલ તુમકો દેતે, ના મજબૂર હોતે

ના દુનિયા, ના દુનિયા કે દસ્તૂર હોતે

કયામતસે પહેલે કયામત ના હોતી…

હમેં કાશ તુમસે મુહોબ્બત ના હોતી…

હમ હી બઢ ગયે ઈશ્કમેં હદ સે આગે

જમાને ને ઠોકર લગાયી તો જાગે

અગર મર ભી જાતે તો હૈરત ના હોતી

હમેં કાશ તુમસે મુહોબ્બત ના હોતી…

તુમ હી ફૂંક દેતે નશે-મન હમારા

મુહોબ્બત પે અહેસાન હોતા તુમ્હારા

જમાને સે કોઈ શિકાયત ના હોતી

હમેં કાશ તુમસે મુહોબ્બત ના હોતી…

       **********

એ કાતિબ-એ-તકદીર મુઝે ઈતના બતા દે… August 29, 2006

Posted by Jaydeep in મને પ્રિય ગીતો-ગઝલો.
1 comment so far

૧. એ કાતિબ-એ-તકદીર મુઝે ઈતના બતા દે   *  ફિલ્મ: માય સિસ્ટર (૧૯૪૪)        ગાયક: કુંદનલાલ સાયગલ* ગીતકાર: પંડિત ભૂષણ *સંગીતકાર: પંકજ મલિક  

એ કાતિબ-એ-તકદીર મુઝે ઈતના બતા દે

ક્યૂં મુઝસે ખફા હૈ તુ, ક્યા મૈંને કિયા હૈ

ઔરો કો ખુશી મુઝકો ફક્ત દર્દ-ઓ-રંજ-ઓ-ગમ

દુનિયા કો હંસી ઔર મુઝે રોના દીયા હૈ… ક્યા મૈંને કિયા હૈ…

હિસ્સેમેં સબકે આયી હૈ રંગીન બહારે

બદબખ્તિયાં લેકિન મુઝે શીશેમેં ઉતારે

પીતે હૈ લોગ રોજ-ઓ-શબ મસર્રતો કી મય

મૈં હૂં કે સદા ખૂને-જિગર મૈંને પિયા હૈ… ક્યા મૈંને કિયા હૈ…

થા જિનકે દમ કદમસે યે આબાદ આશિયાં

વો ચહેચહાતી બુલબુલે જાને ગયી કહાં

જૂગનુકી ચમક હૈં ના સિતારોંકી રોશની

ઈસ ખૂબ અંધેરેમેં મેરી જાન પે બનીં

ક્યા થી ખતા કે જિસકી સજા તૂને મુઝકો દી

ક્યા થા ગુનાહ કે જિસકા બદલા મુઝસે લિયા હૈ… ક્યા મૈંને કિયા હૈ…                    

                 **********

સાંસદોના પગાર-ભથ્થાં August 28, 2006

Posted by Jaydeep in પ્રકીર્ણ.
add a comment

કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ માટેનાં પાંચમાં પગાર પંચની સ્પષ્ટ ભલામણ હતી કે, છઠ્ઠા પગાર પંચની રચના ૨૦૦૩ સુધીમાં કરવી, પરંતુ, સરકારે હજુ હમણાં જ એની જાહેરાત (ફક્ત જાહેરાત માત્ર) કરી છે. જ્યારે, આપણાં માનનીય સંસદસભ્યોએ પોતાના પગાર અને ભથ્થાઓ વધારવાનો ખરડો અતિશય ઝડપથી પસાર કરી લીધો. છેલ્લે માનનીય સંસદસભ્યોના પગાર-ભથ્થાઓ ૨૦૦૧માં વધ્યાં હતાં. ખરેખર તો વધાર્યાં હતાં એમ કહેવું જોઇએ, કારણ કે તેમણે જાતે જ આ વિધિ કરવાની રહે છે.

જો આજ રીતે તેમનાં ભથ્થાઓ વધતા રહેશે તો સંસદસભ્ય બનવું એ સેવા કરવાને બદલે એક સરસ મજાની કારકીર્દિ બની જશે. સરસ મજાની એ માટે કે, તેઓએ તેમનાં કાર્યો અસરકારક રીતે પૂરાં કરવા એવું કોઈ બંધન નથી, બીજુ, તેઓએ વાર્ષિક ખાનગી રિપોર્ટ (CR) લખવાનો નથી. ફક્ત પાંચ વર્ષે આવતી ચૂંટણીમાં પ્રજાને મનાવવાની રહે છે, અને એ માટે ઠાલાં, પોકળ વચનોનો તોટો નથી.

તો ચાલો કરીએ એક વિહંગદ્રષ્ટિ, સંસદસભ્યોને મળતાં પગાર-ભથ્થાઓ ઉપર:

>માસિક પગાર રૂ. ૧૨૦૦૦થી વધીને રૂ. ૧૬૦૦૦ થયો,

> મતવિસ્તાર ભથ્થું રૂ. ૧૦૦૦૦થી વધીને રૂ. ૨૦૦૦૦ થયું,

> મતવિસ્તારમાં પ્રવાસ માટેનું ભથ્થું રૂ. ૮ પ્રતિ કિમીથી વધીને રૂ. ૧૩ પ્રતિ કિમી થયું,

> મફત વિમાન ટિકીટો ૩૨થી વધીને ૩૪ થઈ,

> અમર્યાદીત વાતાનુકૂલિત રેલ પ્રવાસ,

> નવી દિલ્હીમાં માસિક રૂ. ૨૫૦૦/= નાં ભાડાથી બંગલો, કે જેનું ભાડું લાખો રૂપીયા હોવું જોઈએ,

> વાર્ષિક ૫૦૦૦૦ યુનિટ સુધી વીજળી મફત, ૪૦૦૦ કિલો લીટર સુધી પાણી મફત,

> વાર્ષિક ૧૭૦૦0૦ કૉલ્સ સુધી ટેલીફોન મફત, મોબાઈલ મફત,

> ઑફિસ ભથ્થું રૂ. ૧૬૮૦૦૦ પ્રતિ વર્ષ,

> સત્રમાં હાજરી માટેનું ભથ્થુ રૂ. ૫૦૦થી વધી રૂ. ૧૦૦૦…

તદુપરાંત, સંસદસભ્યો ગૃહની ૧૯ અને વિવિધ વિભાગોની ૨૪ મળીને કુલ ૪૩ સમિતીઓના સભ્ય પણ હોય છે. એ સમિતીઓની બેઠકોમાં ઉપસ્થિત રહેવાનાં ભથ્થાઓ અલગ.  

હાથોહાથ, પૅન્શન પણ રૂ. ૩૦૦૦થી વધારીને રૂ. ૬૦૦૦ કર્યુ.

ભારતનું અર્થતંત્ર જોરમાં છે, એટલે પગાર-ભથ્થાઓ વધારો, વાંધો નહી… પરંતુ એક દ્રષ્ટિ અહીં પણ:

> ૧૯૫૧માં સંસદની ૧૫૦ બેઠકો થઈ હતી, ઘટીને ૨૦૦૩માં ૭૪ અને ૨૦૦૪માં માત્ર ૫૩ બેઠકો થઈ હતી.

> સંસદના સત્રમાં બેઠકનું ખર્ચ પ્રતિદિન રૂ. ૨૫ લાખ આવે છે.

> ખાસ પ્રસંગો સિવાય રાબેતા મુજબની બેઠકોમાં તમામ સભ્યો કદાચ ક્યારેય ઉપસ્થિત રહ્યાં નથી. ૧૧મી માર્ચ, ૨૦૦૬ ના રોજ ૫૪૦માંથી માત્ર ૨૦૩ સભ્યો લોકસભામાં ઉપસ્થિત હતાં. હાલની લોકસભામાં, સૌથી વધુ-૪૬૯ સભ્યો- ૪ જૂન, ૨૦૦૪ના રોજ ઉપસ્થિત હતાં.   હાલમાં અનાજ, કઠોળ, તેલ તથા શાકભાજીનાં ભાવ રૉકેટ ગતિએ વધ્યાં છે, ત્યારે સંસદની કૅન્ટિનનાં દર જુઓ: માંસાહારી ભોજન, કે જેમાં સૂપ, સલાડ, ચિકન કરી, ભાત અથવા રોટી સામેલ છે, તેનો દર છે રૂ. ૩૬.૩૦. જ્યારે શાકાહારી ભોજનનો દર રૂ. ૧૦.૯૦ છે. મટન બિરયાનીનો દર રૂ. ૨૪ અને ફ્રાઇડ ચિકનનો દર રૂ. ૧૮.૧૫ છે. નવાઈની વાત નથી કે, સંસદની વાર્ષિક સબસિડી રૂ. ૪ કરોડ છે.  ઘણાં સાંસદો જ્યારે પગાર-ભથ્થા વધારાની વાત આવે છે, ત્યારે તેનો સૈધ્ધાંતિક વિરોધ જરૂર કરે છે, પરંતુ, હજુ સુધી કોઈ સાંસદે પગાર-ભથ્થાનો વધારો સ્વીકારવાનો ઈન્કાર કર્યો હોવાની ખબર નથી…

શ્રી એન. આર. નારાયણ મૂર્તિ August 23, 2006

Posted by Jaydeep in પ્રકીર્ણ.
3 comments

૨૧મી ઓગસ્ટના રોજ ઈન્ફોસિસના એક્ઝીક્યુટિવ ચેરમેનપદેથી શ્રી એન. આર. નારાયણ મૂર્તિ એકદમ સહજતાથી નિવૃત્ત થયા. ઘણી બધી કંપનીઓના ચેરમેનો અને ખાસ કરીને તો આપણાં ખખડધજ નેતાઓએ આમાંથી ચોક્ક્સ બોધપાઠ ગ્રહણ કરવો જોઈએ. મોટાભાગની કંપનીઓમાં લગભગ એવો વણલખ્યો નિયમ પ્રવર્તે છે કે, એકવાર કંપનીના અધિષ્ઠાતા બન્યાં એટલે બસ, પ્રાણ જાય પર ચેરમેનશિપ ના જાયે. જો કે આપણાં રાજકારણીઓ આ બાબતમાં છેલ્લે પાટલે બેસે છે.

શ્રી નારાયણ મૂર્તિ નિવૃત્ત થયા છે, એટલે એ હવે કંઈ બેસી રહેવાના નથી. તેઓ હવે ઇન્ફોસિસ લર્નિંગ સેંટર પર વધુ ધ્યાન આપવા માગે છે, કે જ્યાં આવતી કાલનાં આઈટી પ્રોફેશનલ્સ તૈયાર થાય છે. ઉપરાંત, તેઓ ઘણી બધી સંસ્થાઓ અને યુનિવર્સિટીઓનાં સભ્યપદે છે, ત્યાં તેઓ વધારે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. તેઓ ઈન્ફોસિસના નૉન-ઍક્ઝીક્યુટીવ ચેરમેન તરીકે પણ હંમેશા કંપનીને માર્ગદર્શન આપતા રહેશે.

મૂળ મુદ્દો એ છે કે, જે કંપનીના તમે સ્થાપક હોવ અને તેને તમે સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત બનાવી હોય, તેનુ ચેરમેનપદ આટલી સાહજિકતાથી છોડી દેવું, એ કંઈ નાની વાત નથી. 

ખુરશી પર ચીટકી રહેવામાં આપણાં પ્રધાનોને કોઈ ના પહોંચે. ઉદાહરણ તરીકે, હલન ચલનમાં તથા બોલવામાં પણ તકલીફ થતી હોવા છતાં શ્રી અર્જુનસિંહ અને એકથી વધુ વખત નૉન-પરફોર્મર સાબિત થવા છતા શ્રી શિવરાજ પાટીલ ખુરશીનો ત્યાગ કરી શકતા નથી. શ્રી નારાયણ મૂર્તિના દાખલા પરથી તેઓએ ધડો લેવો જોઈએ એમ નથી લાગતું ?

Love Me For Love’s Sake August 22, 2006

Posted by Jaydeep in મારી પ્રિય કવિતાઓ.
3 comments

મિસીસ બ્રાઉનિંગનું આ સૉનેટ ખૂબ સરસ છે:

If thou must love me, let it be for nought

Except for love’s sake only. Do not say

“I love her for her smile… her look…  her way

Of speaking gently… for a trick of thought

That falls in well with mine, and certes, brought

A sense of pleasant ease on such a day”—

For these things in themselves, Beloved, may

Be changed, or change for thee-and love so wrought,

May be unwrought so. Neither love me for

Thine own dear pity’s wiping my cheeks dry—

Since one might well forget to weep who bore

Thy comfort long, and lose thy love thereby.

But love me for love’s sake, that evermore

Thou may’st love on thorough love’s eternity.

આ સૉનેટ સાથે, કવિ કાન્તનું આ સૉનેટ સરખાવો:

સખે! મારી સાથે પ્રણય કરવો, તો પ્રણયના

વિના બીજા માટે નહિં જ નહિં આવું મન કહી:

“સ્મિતો માટે ચાહું, દગ મધુર માટે, વિનયથી

ભરી વાણી માટે અગર દિલના એક સરખા

તરંગોને માટે, અમુક દિન જેથી સુખ થયું !”

બધી એ ચીજો તો પ્રિયતમ! ફરી જાય, અથવા

તને લાગે તેવી; અભિસુખ અને તું પ્રથમથી

થયો, તે રીતે વિમુખ પણ રે! થાય વખતે!

અને આવાં મારાં જલભરિત લૂછે નયન જે,

દયા તારી, તેથી પણ નહિં, સખે! સ્નેહ કરતો:

રહે કાંકે તારી નિકટ, ચિર આશ્વાસન લહે,

ખુવે તે એ પ્રીતિ, સદય! નિજ આંસુ વિસરતાં!

ચહો વ્હાલા! માટે પ્રણય જ તણી ખાતર મને:

ગ્રહે કે જેથી એ નિરવધિ યુગોમાં અમરતા!

Alpha and Omega August 22, 2006

Posted by Jaydeep in મારી પ્રિય કવિતાઓ.
add a comment

‘આલ્ફા’ એ ગ્રીક વર્ણમાલાના પ્રથમ વર્ણનું નામ છે અને ‘ઓમેગા’ એ છેલ્લા વર્ણનું નામ છે. ‘Alpha and Omega’ એટલે આદિ અને અંત… કર્તાનાં નામની જાણકારી નથી.

To Jesus Christ be glory given,

By all on earth; by all in heaven:

Let this dominion wide extend,

His glorious kingdom never end.

For He of all that’s good and true,

Is Alpha and Omega too,

The fount of life, the source of light,

The spring of every true delight.

Beginning, Ending, God and Man,

His inmost being none can scan;

But in his Human Form Divine

The first and last united shine.

Who is, who was, who is to come,

Eternal infinite I AM;

The Lord Almighty God most high!

Amen let Heaven and Earth reply.
 

ઝીલ-દલ August 21, 2006

Posted by Jaydeep in મારી કવિતા.
2 comments

શાને આજે  ઝીલ-દલ  આટલું ખળભળે છે?

કે પછી મારી જેમ કોઈની યાદમાં તડપે છે? 

સુના સૂના પહાડો અને  વેરાન ભૂરું આકાશ

ચોતરફ સુનકારમાં ફક્ત મારું દિલ ધબકે છે 

ખુલ્લી આંખે સપના જોતા હવે શીખવું પડશે

નીંદ મારી સાથે રોજ સાતતાળી કેમ રમે છે 

પંખીઓનું  ગાન  છે  કે  છે  વિરહનો  શોર

આભાસ એવો થાય છે કે કોઈ મને પૂકારે છે… 

                                               –જયદીપ

કવિ કાન્ત August 18, 2006

Posted by Jaydeep in મારી પ્રિય કવિતાઓ.
5 comments

અમરેલી જિલ્લાના લાઠી તાબાના ચાવંડ ગામે ૧૦ નવેમ્બર, ૧૮૬૮નાં રોજ જન્મેલા કવિ શ્રી મણિશંકર રત્નજી ભટ્ટ-કવિ કાન્ત-મારા પ્રિય કવિ છે. એમના ખંડકાવ્યો મને અતિશય પ્રિય છે. ચાર ખંડકાવ્યોનો પાઠ અહી આપેલો છે:

૧. અતિજ્ઞાન (વર્ષ: ૧૮૮૮) 

ઉદગ્રીવ દ્રષ્ટિ   કરતાં નભ શૂન્ય ભાસે,

ઝાંખી દિશા પણ જણાય, અનિષ્ટ પાસે;

જામી ગઈ તરત ઘોર,      કરાલ રાત,

લાગી બધે પ્રસરવા     પુર માંહિ વાત.

 ઇંદ્રપ્રસ્થજનો      આજે     વિચાર     કરતા      હતા;

એક    બાબતને   માટે   શંકા   સૌ    ધરતા      હતા.

    દુર્યોધન    પ્રેષિત  દૂત   એક,   

દેખાવમાં   ઘાતક   દુષ્ટ  છેક,

જતો હતો  અંધ  થતી નિશામાં,

સુગુપ્ત   રાજગૃહની   દિશામાં!

શાને   આવ્યો   હશે,      તેની   કલ્પનાઓ    ચલાવતા;

ભય    સંદેહ     દર્શાવી,    શિર     કોઈ       હલાવતા!

નિગૂઢ  શંકા  પુરવાસીઓની આ,

જરાય નિષ્કારણ  તો નહોતી હા!   

કરેલ    આમંત્રણ     ધર્મરાજને,

રમાડવા   દ્યૂત    અનિષ્ટભાજને.

હા   કહીને   રજા   આપી     યશસ્વી    જ્યેષ્ઠ     પાંડવે;

બોલાવ્યા    ત્રણ   બંધુને     મળવાને      પછી        હવે.

શિશુ    સમાન   ગણી   સહદેવને,   

ખબર      કંઈએ   ન કર્યા હતા;   

અવર   સર્વ   ગયા   નૃપની  કને,

પરમ   દુ:ખિત   અંતરમાં    થતા!

કનિષ્ઠ દ્રૌપદી સાથે પોતાના વાસમાં હતો:

સતી ખેદ હતી જોતી વદને  વધતો જતો!

ત્રિકાલનું  જ્ઞાન  હતું   કુમારને,

નજીક આંખે   નિરખે  થનારને:

સ્વપક્ષનો  દ્યૂત  વિષે પરાજય,

વળી દિસે  દ્રૌપદીમાનનો ક્ષય!

જાણે બધું, તથાપિ કૈં કહેવાની રજા નહીં;

શમાવી ન શકે તેથી મૂંઝાય મનની મહીં.

નહીં શકું હાય! બચાવી કોઈને,

અશક્ત જેવો  રહું બેસી રોઈને:

ખરે! દિસે દુ:ખદ શાપ આ મને,

                                     નિહાળું છું ભૂત ભવિષ્ય જે કને! 

હા ધિક્! હા ધિક્! કૃતઘ્ની હું આમ મૌન ધરી રહું:

                            આવતું    વાદળું    દેખી   મુખથી    કશું કહું! 

વિચારતા  નેત્ર જલે ભરાય છે,

શરીરનું   ચેતન ત્યાં હરાય છે;

લઈ જઈને  પ્રિય વક્ષની સમી,

ગ્રહી કરે  મસ્તકથી રહ્યો નમી!

રહી   જરા  ફરી   પાછો  છૂટો  થાય શરીરથી:

પ્રિયે!  સ્પર્શ  કરૂં  શું હું? અધિકાર જરા નથી! 

કરાય શું  નિષ્ફલ જ્ઞાન સર્વ આ,

થનાર  ચીજો નવ થાય અન્યથા:

સદૈવ   ચિંતા   દિલમાં વહ્યા કરૂં,

અનેક   હું  એકલડો  સહ્યા  કરૂં!

રજની મહિં  સખી  ઘણીક વેળા,

નયન મળે નહિ ઊંઘ જાય ચાલી;

કરી  તુજ   શિરકેશ   સર્વ  ભેળા,

                                    વદન  સુધાકરને   રહું  નિહાલી!  

આવું કહ્યું, ત્યાં શિર શૂળ ચાલ્યું,

રહ્યું  નહીં  મસ્તક  મત્ત  ઝાલ્યું:

મારી  કુમારે  અતિ  આર્ત્ત હાય,

કહ્યું,  હવે  એક   છે ઉપાય!

ચાલી  જરા  ને ગ્રહી એક સીસી,

પ્યાલી ભરી દંતથી ઓષ્ઠ પીસી:

ખાલી  કરી  કંઠ  વિષે  ત્વરાથી;

ગયો  બધો  એ બદલાઈ આથી!

સતી  બેભાન  શય્યામાં  ગંધથી જ પડી ગઈ;

                             સૂતો જ્યોતિષી પ્યાલીને છાતી સાથે જડી દઈ! 

**********